شروع: وب و اولین صفحه
وب چطور کار میکند
از نوشتن نشانی تا دیدن صفحه چه اتفاقی میافتد، و HTML، CSS و جاوااسکریپت هرکدام چه کاری میکنند.
- نقش مرورگر، سرور و نشانی (URL) را بشناسید
- کار HTML، CSS و جاوااسکریپت را از هم جدا کنید
- کد HTML هر صفحهای را در مرورگر خودتان ببینید
هر بار که نشانی یک سایت را در مرورگر مینویسید، سه چیز با هم کار میکنند: مرورگر شما، یک سرور در جایی از دنیا، و زبانهایی که صفحه با آنها نوشته شده است. این درس همان مسیر را قدمبهقدم نشان میدهد؛ هرچه بعداً یاد میگیرید روی همین تصویر مینشیند.
از نشانی تا صفحه
- نشانی را مینویسید؛ مثلاً https://mashaalstudio.com. به این نشانی URL میگویند.
- مرورگر از سیستم نام دامنه (DNS) میپرسد این نام روی کدام سرور است؛ درست مثل پیدا کردن شمارهٔ تلفن از روی اسم.
- مرورگر با پروتکل HTTP از آن سرور صفحه را درخواست میکند (حرف s در https یعنی این گفتوگو رمزگذاری شده است).
- سرور پاسخ میدهد: اول سند HTML، و بعد فایلهایی که آن سند نام برده است — CSS، تصویرها، جاوااسکریپت.
- مرورگر HTML را میخواند، ساختار صفحه را میسازد، CSS را رویش اعمال میکند و جاوااسکریپت را اجرا میکند. حالا صفحه را میبینید.
سه زبان یک صفحه
- HTML ساختار و محتواست: چه چیزی روی صفحه هست — عنوان، پاراگراف، لینک، تصویر، فرم.
- CSS ظاهر است: رنگ، فونت، فاصلهها و چیدمان — همان محتوا با CSS دیگر، سایتی دیگر به نظر میرسد.
- جاوااسکریپت رفتار است: وقتی کلیک میکنید، چیزی را مینویسید یا صفحه را پایین میبرید، چه اتفاقی بیفتد.
با چشم خودتان ببینید
همین حالا روی هر صفحهای Ctrl+U بزنید (در مک Cmd+Option+U): کد HTML همان صفحه را میبینید. کلید F12 ابزار توسعهدهندهٔ مرورگر را باز میکند؛ در زبانهٔ Elements ساختار صفحه را زنده میبینید و با نگه داشتن ماوس روی هر خط، همان بخش صفحه روشن میشود.
<!DOCTYPE html>
<html lang="fa" dir="rtl">
<head>
<title>یک صفحه</title>
</head>
<body>
<p>سلام!</p>
</body>
</html>واژههای این درس
- URL
- نشانی یک صفحه یا فایل در وب.
- DNS
- دفترچهٔ تلفن اینترنت: نام دامنه را به نشانی سرور تبدیل میکند.
- HTTP / HTTPS
- زبان گفتوگوی مرورگر و سرور؛ HTTPS نسخهٔ رمزگذاریشدهٔ آن است.
- Browser
- مرورگر: برنامهای که HTML و CSS را میخواند و صفحه را میکشد.
آزمونک درس
۳ پرسش — سرور مشعل تصحیح میکند و دلیل هر پاسخ را میگوید.
۱کدام زبان ساختار و محتوای صفحه را تعیین میکند؟
۲وقتی صفحهای را باز میکنید، مرورگر اول کدام را از سرور میگیرد؟
۳DNS چه کاری میکند؟